KIDEM TAZMİNATI NASIL HESAPLANIR

4857 sayılı İş Kanunu ülkemizde kıdem tazminatı hesabında esas alınacak temel düzenlemedir. Kıdem tazminatı almaya hak kazanma şartları, nasıl hesaplanacağı gibi konular bu kanun içerisinde yer almaktadır.

Türkiye’de mevcut kanunlar çerçevesinde, Şirket bir yıllık hizmet süresini dolduran ve herhangi bir geçerli nedene bağlı olmaksızın işine son verilen, askerlik hizmeti için göreve çağrılan, vefat eden, erkekler için 25 kadınlar için 20 yıllık hizmet süresini dolduran ya da emeklilik yaşına gelmiş (kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş) personeline kıdem tazminatı ödemekle mükelleftir. Kıdem tazminatı brüt ücret üzerinden hesaplanır. Yalnızca damga vergisi kesintisi yapılır.

İşverenlerin işçiyi İş Kanunu’nda yazan hallerde işten çıkarmaları halinde işçiye kıdem tazminatlarını ödemeleri gerekir. Bir işçinin kıdem tazminatını almaya hak kazanması için çalıştığı işyerinde bir yılını doldurmuş olması gerekmektedir.

4857 sayılı İş Kanunu’nda kıdem tazminatı almaya hak kazanılan sebepler şu şekilde sayılmıştır;

Ülkemizde kıdem tazminatı işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında ödenir. Bir yıldan sonra her yıl için aynı oran üzerinden ödeme yapılır. 

Kıdem tazminatına esas alınacak menfaatlerin doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Bu noktada menfaatlerin süreklilik arz etmesi önemli bir ölçüdür. Kıdeme esas olacak menfaatleri, süreklilik arz edip kanundan doğan menfaatler, her türlü ayni ve nakdi ödemeler olarak tanımlayabiliriz. Fazla mesai, primler, ücretli izin parası, avans ödemesi gibi süreklilik arz etmeyen ödemeler kıdem tazminatının hesabında dikkate alınmazlar. Kıdem tazminatının hesaplanması, son ücret üzerinden yapılır. Parça başı, akort, götürü veya yüzde usulü gibi ücretin sabit olmadığı hallerde son bir yıllık süre içinde ödenen ücretin o süre içinde çalışılan günlere bölünmesi suretiyle bulunacak ortalama ücret bu tazminatın hesabına esas tutulur. Ancak, son bir yıl içinde işçi ücretine zam yapıldığı takdirde, tazminata esas ücret, işçinin işten ayrılma tarihi ile zammın yapıldığı tarih arasında alınan ücretin aynı süre içinde çalışılan günlere bölünmesi suretiyle hesaplanır. 

Kıdem tazminatına esas menfaat tutarı, Devlet Memurları Kanunu’na tabi en yüksek devlet memuruna 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek en yüksek emeklilik ikramiyesi tutarını geçemez. Kıdem tazminatı tavanı altı ayda bir belirlenip yayımlanır. Hesaplamada güncel tavan ücret dikkate alınmalıdır. Güncel ön değerlere buradan ulaşabilirsiniz.

Bir örnekle kıdem tazminatının yasal mevzuat uyarınca nasıl hesaplanacağını açıklayalım; 

Personel Adı

Ali KAVAK

İlk İşe Giriş Tarihi

20.01.1990

İşe Giriş Tarihi

23.09.1995

Kıdem Tazminatı Hesaplanacak Tarih

31.12.2005

Prim Ödenen Gün Sayısı

5.824 Gün

En Son Alınan Aylık Brüt Ücret

1.200 YTL

Hizmet Süresi

10 Yıl 3 Ay 7 Gün

Çocuk Yardımı (Aylık)

30 YTL

Bir Günlük Ücret

1.200/30 : 40 YTL

Çocuk Yardımı (Aylık)

30/30 : 1 YTL

Günlük Kazançlar Toplamı

41 YTL

Bir Yıllık Kıdem Tazminatına Esas Ücret

41*30 : 1.230 YTL

10 Yıl 3 Ay 7 Gün

12.300 + 308 + 25

Toplam Brüt Kıdem Tazminatı                       

12.633 YTL

Damga Vergisi 0,006

75,79 YTL

Net ödenecek Kıdem Tazminatı

15557,21 YTL

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Bir başka hesaplama şekli

Kıdem günü          = Çalışılan gün * 30 / 365    (Örnek  1254*30 /365 = 103,06)

                           = 103,06 Kıdem günü.

Kıdem Tazminatı   = Günlük Ücret * Kıdem Günü (Maaş : 1.200,00/30 = 40 * 103,06 = 4.122,40 YTL)

Kıdem Tazminatı   = 4.122,40 YTL       

Damga vergisi      = Kıdem tazminatı * 0,006 (4.122,40 * 0,006= 24,73 YTL)

Net Kıdem taz.      = 4122,40 - 24,73

                           = 4.097,67 YTL

 

                                       www.ikyworld.com     webmaster gavurgeci